Lat > POŠTA > O pošti > Istorijat > Pošta u otadžbinskom ratu (1992-1995)

Pošta u otadžbinskom ratu (1992-1995)

Na samom početku građanskog rata u Bosni i Hercegovini raspao se PTT sistem nekadašnje centralne republike u sastavu SFRJ. Iako se za zvanični početak ratnih dejstava u BiH uzima 6. april 1992. godine, kada je Evropska zajednica priznala ovu bivšu jugoslovensku republiku kao nezavisnu državu, poštanski saobraćaj na teritoriji BiH počeo se raspadati sredinom februara iste godine. U to vrijeme česte su bile pojave oružanih napada na poštanska vozila, barikade koje su onemogućavale vozovima sa poštanskim vagonima da stignu do svog odredišta, kao i prekidi rada pojedinih PTT objekata zbog provokacija različite vrste. Krajem februara i početkom marta 1992. godine, počela su ratna dejstva, koja su uzrokovali razaranje poštanskih objekata te njihovo pretvaranje u komande pojedinih jedinica Hrvatske vojske.

Dotadašnje jedinice poštanske mreže koje su se nalazile na teritoriji sa većinskim srpskim stanovništvom izdvojene su iz PTT sistema Bosne i Hercegovine. Tako je na teritoriji Republike Srpske ostalo 258 pošta te dva poštanska centra u Banjaluci i Bijeljini. Veliki problemi na samom začetku stvaranja poštanskog sistema Republike Srpske bili su nepostojanje poštanskih linija i kartovnih veza, nedostatak vozila za prevoz pošiljaka i pogonskog goriva, te manjak kapaciteta za preradu poštanskih pošiljaka, odnosno poštanskih centara.
Vlada Republike Srpske 24. maja 1992. godine, donijela je Odluku o formiranju Jedinstvenog javnog preduzeća PTT saobraćaja Republike Srpske. Nekoliko narednih mjeseci trajalo je uvezivanje svih pošta u jedinstvenu mrežu, formirani su novi poštanski centri i uspostavljena redovna razmjena zaključaka. Međunarodni poštanski saobraćaj Republike Srpske sa inostranstvom uspostavljen je početkom juna 1992. godine i sve vrijeme rata odvijao se preko Izmjenične pošte 11003 Beograd.

Građanski rat na teritoriji BiH, uzrokovo je prekid prenosa poštanskih pošiljaka, tako da je već u maju 1992. godine, prestala kopnena komunikacija zapadnih dijelova Republike Srpske i Republike Srpske Krajine sa Bijeljinom a samim tim i Srbijom. Nakon maja, jedina veza, odnosno jedini način prenosa pošiljaka, odvijao se preko aerodroma u Mahovljanima, dvadesetak kilometara sjeverno od Banjaluke. Pošiljke koje su prenošene vazdušnim putem, frankirane su po tada važećim tarifama, a avionska tarifa nije posebno naplaćivana.
Na osnovu rezolucije Savjeta bezbjednosti UN, nakon 1. juna uvedena je zona zabranjenog leta iznad BiH, kada su svi civilni letovi aviona obustavljeni. Prema Beogradu povremeno su letjeli samo vojni transportni avioni što je bila i jedina prilika da se poštanske pošiljke otpreme prema Srbiji. Prenos pošiljaka odvijao se na ovaj način, sve do kraja juna iste godine, kada je uspostvljena kopnena veza između zapadnog i istočnog dijela RS te Srbije.

Početkom 1993. godine izvršena je reorganizacija JJP PTT saobraćaja Republike Srpske i formirane su organizacione PTT cjeline sa sjedištima u Banjaluci, Doboju, Bijeljini, Palama, Foči (Srbinju) i Trebinju.

Poštanski saobraćaj sa Republikom Srpskom Krajinom i Srbijom (SR Jugoslavijom) tokom rata tretiran je kao unutrašnji, pa je za frankiranje pošiljaka korišćen i odgovarajući cjenovnik. Pošiljke iz Republike Srpske su (preko Beograda) otpremane za sve države nastale na teritoriji bivše SFRJ, osim za Federaciju BiH, sa kojim je komunikacija uspostavljena nakon rata. Ograničenje je postojalo i prilikom slanja pisama za Hrvatsku, jer su sve ove pošiljke primane na otpremu na odgovornost pošiljaoca, pošto JJP PTT saobraćaja RS nije garantovalo njihovu isporuku na naznačenu adresu.

 
Copyright © 2011 POŠTE SRPSKE
Besplatan info telefon: 0800-50-50-8
Pređi na glavni sadržaj Post site root > Lat Pomoć (novi prozor) Istorijat
Lat > POŠTA > O pošti > Istorijat > portal > Posta_1992-1995