Lat > Filatelija > O filateliji > Osnovni pojmovi o filateliji

Osnovni pojmovi o filateliji

POŠTANSKA MARKA
 - obuhvata pojam redovne i prigodne poštanske marke, koje se koriste kao sredstvo za plaćanje poštanskih usluga, u unutrašnjem i međunarodnom poštanskom saobraćaju,


REDOVNA POŠTANSKA MARKA
 - izdaje se u skladu sa realnim potrebama poštanskog saobraćaja Republike Srpske i služi za plaćanje i naplatu poštanskih usluga,


PRIGODNA POŠTANSKA MARKA
  - je marka istog svojstva i namjene, kao i redovna marka, s tim da se pored opšte upotrebe, za plaćanje poštanskih usluga, koristi i u filatelističke svrhe,  izdaju se povodom neke proslave ili kada se markama želi obilježiti važan događaj ili njegova godišnjica.


DATUM IZDAVANJA
 - je datum puštanja prigodne poštanske marke u prodaju, od kojeg dana ista mora biti dostupna za kupovinu.


SERIJA (NIZ)
 - poštanske marke (redovne i prigodne) mogu se izdavati pojedinačno, u kom slučaju je u neko izdanje uvrštena jedna marka ili u seriji (niz) u kom slučaju je u neko izdanje uvršteno više maraka, koje mogu biti sve istih ili različitih nominalnih vrijednosti,


NOMINALNA VRIJEDNOST (NOMINALA)
- je zvanično iskazana novčana vrijednost marke u nacionalnoj valuti (konvertibilna marka)


VINJETA
 - je marka bez označene vrijednosti (jedna ili više) na kojoj je prikladan prateći motiv i koja služi da uljepša ukupan estetski i grafički izgled tabaka,


TIRAŽ
 - ukupan broj (redovnih i prigodnih) poštanskih maraka u jednom izdanju,


KOVERTA PRVOG DANA
 - pismo sa naljepljenim markama koje su žigosane žigom datuma izdanja naziva se "Koverta prvog dana" ("First Day Cover" ili skraćeno "FDC"). Ovakve koverte često se žigošu žigom koji nosi i oznaku "Prvi dan" (ova oznaka odštampana je na koverti ili obilježena ručnim žigom) čime se ističe karakter ovakvih koverata.


FILATELISTIČKI PRIBOR
 - ovdje spadaju: pincete, povećala, albumi, zubomjeri i drugo.


PRIGODAN POŠTANSKI ŽIG
 - je poštanski žig mjesta i datuma sa crtežom, simbolom ili prigodnim tekstom kojim se i na ovaj način obilježava neki događaj, proslava i slično, a upotrebljava se samo u određenoj pošti za određeno vrijeme. Ovaj žig može imati različite oblike i može biti u upotrebi sa nepokretnim datumom jednog dana ili sa pokretnim datumom više dana. Ako se ovim žigom žigosaju marke na dan njihovog izdanja, onda on ujedno predstavlja i "žig prvog dana".


STANJE MARAKA
- marke se sakupljaju nežigosane ili žigosane. Nežigosane marke moraju biti očuvane, sa "sviježom" i originalnom bojom i da imaju ispravnu gumu. Ukoliko je guma potpuno neoštećena i bez "falca", marka je vrijednija. Žigosane marke moraju biti čiste i uredno žigosane. Neke žigosane marke znatno su rijeđe od nežigosanih. Zbog toga treba obratiti pažnju na ispravnost žigova tj. da li se radi o originalnom poštanskom žigosanju ili su marke žigosane uslužno (na zahtjev pojedinaca) ili naknadno žigosane poslije njihovog povlačenja iz upotrebe.


ZUPČANJE
- marke se štampaju u većim ili manjim tabacima. Jedna od druge se odvajaju sječenjem, probodom ili zupčanjem. Sječene marke se nazivaju nezupčanim. Probod može biti u ravnim linijama ili u obliku pile. Odvajanje maraka s probodom nije jednostavno, a savršeno odvojene marke su rijetke, pogotovo ako su ovaj posao obavili poštari pri službenom poslu. Zupci kojima se marke zupčaju nisu jednaki. Jedni su gušći, drugi rjeđi. Za određivanje veličine zupčanja su usvojene mjere kod kojih se utvrđuje koliko ima rupa na 2 cm dužine. Veličina zupčanja je navedena kod opisa izdanja. Zupčanje se obavlja strojevima s raznim zupcima pri čemu (ovisno o vrsti) imamo linijsko, češljasto i okvirno zupčanje.

Copyright © 2011 POŠTE SRPSKE
Besplatan info telefon: 0800-50-50-8
Pređi na glavni sadržaj Post site root > Lat Pomoć (novi prozor) O filateliji
Započni pretraživanje
Lat > Filatelija > O filateliji > portal > Osnovni pojmovi o filateliji