Izdanja iz 2014. godine > fdc ezp-vilina vlas i zuta bukva-lat_20140409_120346

Evropska zaštita prirode

Vilina vlas

Ova biljka se još u narodu zove gospina vlas, ženska kosa, vodena paprat i pripada staroj tercijarnoj flori. U tercijaru je ona imala širok areal zahvaljujući toplim i vlažnim ekološkim uslovima, međutim, u toku glacijacije zbog snižavanja temperature zadržala se na mediteranskim i submediteranskim područjima, a u kontinentalnoj klimi samo uz termomineralne izvore.
„Vilina vlas“ je endemična vrsta paprati koja raste samo na izvorima termalne vode, jedno od njenih prirodnih staništa je na izvorima tople vode od 34 stepena Celzijusa u Višegradskoj banji.
Stabljika „viline vlasi“ duga je dvadesetak centimetara, a osnova je crne boje u obliku ženske kose na kojoj su asimetrično izrasli srcoliko izrezbareni listovi.
Legenda kaže da su se na izvorima termalne vode u Višegradskoj banji kupale vile i tu ostavljale vlasi svoje crne kose da bi „začarale“ mladiće koji su uživali krišom gledajući njihovu ljepotu.

Žuta bukva

Već prvim pogledom na džinovsko stablo, posjetilac je oduševljen njegovim izgledom, naročito u toku ljeta kada zlatno-žuta boja sjajnog lišća čini potpuni kontrast zelenom okruženju. Ovo stablo bukve sa zlatno-žutim lišćem zasigurno predstavlja prirodnu rijetkost, značajnu ne samo za Republiku Srpsku, u kojoj se nalazi već i za cijelu Evropu, jer je jedinstveno po svojim izvanrednim morfološkim, fiziološkim i estetskim svojstvima.
Spomenik prirode “Žuta bukva” - Fagus moesiaca (K.Maly) Czecz. u opštini Kotor Varoš, stavljena je pod zaštitu kao dendrološki raritet, taksonomski poseban varijetet (var. aurea serbica Tošić), netipični predstavnik svoje vrste, velike vrijednosti za dendrološka i genetička istraživanja i velike komercijalne vrijednosti genetskog materijala uzetog sa tog stabla.
Ukupna visina stabla je oko 15 m, a prečnik krune oko 20 m. Nije utvrđena starost stabla, može se pretpostaviti da mu je starost 250 – 300 godina.

Autori: mr Božidar Došenović i Nebojša Đumić
Izdavač: Pošte Srpska a.d. Banja Luka
Stručna saradnja: dr. Jugoslav Brujić, Šumarski fakultet Banjaluka i Branislav Andrić, dipl. turizmolog, Turistička organizacija Višegrad

 

Copyright © 2011 POŠTE SRPSKE
Besplatan info telefon: 0800-50-50-8
Pređi na glavni sadržaj Post site root > Lat > Izdanja iz 2014. godine Pomoć (novi prozor) Izdanja iz 2014. godine
Izdanja iz 2014. godine > portal > fdc ezp-vilina vlas i zuta bukva-lat